Sözlük
Beton sınıfları ne anlama gelir? C25, C30, C35
Beton sınıfları, betonun ezilmeden ne kadar yük taşıdığını kısaca söyler. C25, C30 ve C35 ne demek, sayılar nereden gelir, projede ve raporda nasıl okunur?
Gamaoğlu İnşaat mühendislik ekibi · Son güncelleme:
Beton sınıfları ne demek?
Beton sınıfları, betonun ezilmeden ne kadar basınç taşıyabildiğini anlatan kısa adlardır. Baştaki C harfi betonu (İngilizce "concrete"), yanındaki sayılar dayanımı gösterir. Sayı büyüdükçe beton daha fazla yük taşır: C35, C30'dan; C30 da C25'ten daha dayanımlıdır.
C30/37'deki iki sayı
Sınıf çoğu zaman iki sayıyla yazılır: C30/37. İlk sayı silindir biçimli, ikincisi küp biçimli numunede ölçülen basınç dayanımıdır; birimi megapaskaldır (MPa). İkisi aynı betonu anlatır, yalnız numunenin biçimi farklıdır.
Numuneler döküm günü taze betondan alınır, bakım havuzunda bekletilir ve 28 gün sonra preste kırılır. Sınıfın söylediği değer bir alt sınırdır: numunelerin hemen hepsinin ulaşması gereken dayanım. Kabaca bir fikir vermek için, 30 MPa santimetrekare başına üç yüz kilogram kadar yüke karşılık gelir.
Neden 28 gün?
Beton dökülür dökülmez sertleşmeye başlar, ama dayanımını haftalar içinde kazanır. Karşılaştırma için seçilen yaş 28 gündür: bu sürede beton dayanımının büyük bölümüne ulaşmış olur. Sonuç beklenenin altında kalırsa yapıdan karot denen silindir parçalar alınır ve beton yeniden denenir.
C25, C30 ve C35 arasındaki fark
Fark, karışımın tarifindedir. Daha yüksek sınıf için genellikle daha fazla çimento, daha az su ve daha özenli bir karışım gerekir. Su azaldıkça beton sıklaşır ve dayanımı artar; bu yüzden şantiyede betona su eklemek sınıfını düşürür.
Bugünkü kurallar yeni binaların taşıyıcı sisteminde C25'ten düşük sınıfa izin vermiyor. Eski projelerde BS 16 ya da BS 20 gibi yazımlar görürsünüz; bunlar sınıfın eski gösterimidir.
Evinizde nerede karşınıza çıkar?
Beton sınıfını binaya bakarak göremezsiniz; kâğıtta görürsünüz. Statik projede, yapı denetim kuruluşunun kayıtlarında ve her dökümden alınan numunelerin deney raporlarında yazar. Raporda dökümün tarihi, hangi kata ait olduğu ve numunelerin kırılma değerleri bulunur; değerlerin sınıfın altına düşmemesi gerekir. Ev bakarken müteahhide sorulacakları Ev alırken sayfamızda topladık.
Sınıf tek başına bir binayı anlatmaz. İçindeki çelik, işçilik, döküm ve bakım koşulları da en az onun kadar önemlidir; çeliğin görevini donatı yazısında, betonun içindeki kum ve taşı agrega yazısında anlattık.
Erzurum'da
Soğuk havada beton yavaş sertleşir; erken donarsa sınıfının dayanımına ulaşamayabilir. Kışın dökülen betonda alınan önlemleri kış betonu yazısında okuyabilirsiniz. Donup çözülmeye açık yerlerde (açık balkon, dış merdiven, otopark rampası) daha yüksek bir sınıf ve özel katkılar istenir.
Terimlerin bir projede nasıl göründüğüne bakmak isterseniz, aşağıdan devam eden projelerimize ve daire kâşifine geçebilirsiniz.
Sık sorulan
- C30 ile C30/37 aynı şey mi?
- Evet. Eğik çizgiden önceki sayı silindir, sonraki küp biçimli numunede ölçülen dayanımdır; ikisi aynı sınıfı anlatır.
- Eski projelerdeki BS 20 ne demek?
- Beton sınıfının eski gösterimidir. Bugün aynı bilgi C harfi ve iki sayıyla yazılıyor.
- Beton sınıfını kim seçer?
- Statik projeyi hazırlayan inşaat mühendisi seçer; bugünkü kuralların izin verdiği en düşük sınıfın altına inilemez.