Yeni dairede abonelikler ve aidat: elektrik, su, doğalgaz

Yeni dairede abonelik nasıl açılır?

Yeni bir dairede elektrik, su ve doğalgaz aboneliği, binanın yapı kullanma izni, yani iskânı alındıktan sonra kalıcı olarak açılır. Her abonelik ilgili kuruma ya da şirkete ayrı bir başvuruyla yapılır. Başvuruda genellikle kimlik, tapu ya da oturulan evin sözleşmesi ve dairenin sayaç bilgisi istenir. Birçok kurum ilk abonelik başvurusunu e-Devlet üzerinden de alıyor.

İnşaat sürerken bina şantiye aboneliğiyle çalışır: elektrik ve su, inşaatın ihtiyacı için geçici olarak bağlanır. Kanun, kullanma izni alınmamış yapıların izin alınana kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlandırılmayacağını söyler. Bu yüzden iskân, yeni bir dairede gündelik hayatın başlayabilmesinin de ön koşuludur. İskânın ne olduğunu iskân yazısında anlattık.

Elektrik, su ve doğalgaz

Elektrikte iki ayrı rol vardır. Şebeke, bağlantı ve sayaç bölgenin elektrik dağıtım şirketinindir; abonelik sözleşmesi ve faturalar ise elektriği satan tedarik şirketiyle yürür. Yeni bir dairede sayacın takılması ve bağlantının yapılması dağıtım şirketinin, sözleşmenin yapılması tedarik şirketinin işidir. İki şirket de enerji piyasasını düzenleyen kurumun kurallarına göre çalışır.

Su ve kanalizasyon belediyenin su idaresinindir. Dairenin su sayacı için abonelik açılır; kanalizasyon bağlantısı binanın yapımı sırasında yapılmış olur. Abonelikle birlikte faturalar dairenin sahibi ya da oturanı adına düzenlenmeye başlar. Faturaların e-posta ya da kısa mesajla gelmesi ve otomatik ödeme talimatı gibi tercihler de çoğu zaman abonelik sırasında yapılır.

Doğalgazda dairenin iç tesisatı, onaylı bir projeye göre yetkili bir firma tarafından yapılır. Bölgenin doğalgaz dağıtım şirketi tesisatı kontrol eder, uygun bulursa sayacı bağlar ve gazı açar. Kombiyle ısınan dairelerde abonelik her daire için ayrıdır; merkezi bir ısıtma sistemi olan binalarda ise ısınma giderleri çoğu zaman ortak giderlerin içinde paylaşılır.

Elektrik, su ve doğalgaz sayaçları çoğu binada dairenin dışında, ortak bir sayaç odasında ya da merdiven sahanlığında durur; bağımsız bölüm dışındaki sayaç yerleri kanunda ortak yerler arasında sayılır. İnternet ve sabit telefon için de binanın ortak altyapısı kullanılır; dairenin hattı servis sağlayıcıya ayrı bir başvuruyla açılır.

Teslim günü sayaçların o günkü değerleri kayda geçirilir. Bu değerler, faturaların hangi günden itibaren yeni sahibine ait olacağını gösterir. Bunu teslim tutanağı yazısında anlattık.

Yeni bir binadaki abonelik, kullanılmış bir dairedekinden biraz farklıdır. Kullanılmış bir dairede önceki sahibin ya da oturanın aboneliği kapatılır, yenisi açılır; sayaçlar zaten yerindedir. Yeni bir binada ise abonelik ilk kez açılır ve sayaçların takılması, bağlantıların yapılması da bu ilk açılışın parçasıdır.

Aidat ne zaman başlar?

Aidat, ortak giderlere katılım payının gündelik adıdır. Merdivenlerin ve girişlerin temizliği, ortak alanların aydınlatması, asansör bakımı, bahçe, kapalı otopark ve varsa görevli personelin giderleri bu payla karşılanır. Kanuna göre, aksine bir anlaşma yoksa ortak giderler her malikin arsa payı oranında paylaşılır; kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi gibi hizmetlerin giderleri ise eşit bölünür. Bir malik, ortak yerleri kullanmadığını söyleyerek bu giderlere katılmaktan kurtulamaz.

Aidatın tutarını işletme projesi belirler. İşletme projesi, binanın bir yıllık ortak gider tahminidir ve kat malikleri kurulunda onaylanır; onaylı bir proje yoksa yönetici geçici bir işletme projesi hazırlar ve kurul bunu sonradan onaylar. Yönetim planı ise bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme gibidir; giderlerin nasıl paylaşılacağını, otopark ve depo gibi alanların nasıl kullanılacağını da düzenleyebilir.

Yeni bir binada aidat çoğu zaman daireler teslim edilip bina kullanılmaya başlayınca, yönetim kurulduğunda başlar. Kanunda da buna bağlanan bir kural var: kat irtifakı kurulmuş bir binada yapı fiilen tamamlanmış ve bağımsız bölümlerin üçte ikisi kullanılmaya başlanmışsa, kat mülkiyetine geçilmemiş olsa bile yönetimde kat mülkiyeti kuralları uygulanır. Otopark ve depoların tapuda ve aidatta nasıl göründüğünü otopark, depo ve ortak alanlar yazısında ele aldık.

Erzurum'da

Erzurum'da elektrik dağıtımını Aras EDAŞ, doğalgaz dağıtımını Palen, su ve kanalizasyon hizmetlerini Erzurum Su ve Kanalizasyon İdaresi (ESKİ) yürütür. Palen'in doğalgaz abonelik sözleşmesi başvurusu e-Devlet üzerinden de yapılabiliyor. Isıtma mevsimi uzun olduğu için doğalgaz aboneliği, sonbaharda ya da kışın taşınılan bir dairede en acil abonelik olur; gazın açılması için iç tesisatın kontrolü gerektiğinden bu adımın taşınma tarihinden önce düşünülmesi işi kolaylaştırır. Semtlerin genel yapısını Erzurum semt rehberinde bulabilirsiniz.

Neden önemli?

Yeni bir daireye taşınmak, anahtarı almaktan ibaret değildir: ışıkların yanması, suyun akması ve kombinin çalışması için üç ayrı abonelik, ortak alanların düzeni için de işleyen bir yönetim gerekir. Bunların hangi sırayla ve neye bağlı olarak açıldığını bilmek, taşınma gününün sürprizsiz geçmesini sağlar. Hepsinin ortak noktası da aynıdır: iskânı alınmış bir bina ve teslim günü tutulmuş açık bir kayıt. Kiracı olarak taşınılan bir dairede de adımlar aynıdır; abonelikler dairede oturan kişinin adına açılır.

Ev bakarken müteahhide sorulacak sekiz soruyu ve devam eden projelerimizi aşağıda bulabilirsiniz.