Köşe daire mi, ara daire mi? Üç cepheli dairenin artı ve eksileri

Köşe daire ile ara daire arasındaki fark

Köşe daire, binanın köşesine oturan ve en az iki yöne açılan dairedir; bazı binalarda üç cephesi olur. Ara daire ise iki komşu dairenin arasında kalır ve yalnız önden, ya da önden ve arkadan dışarıya açılır. Köşe daire avantajları çoğunlukla ışık, havalandırma ve manzaradır; ara dairenin üstünlüğü ise daha kısa dış duvarı ve iki yanındaki komşu dairelerle paylaştığı sıcaklıktır.

İkisi arasındaki seçim bir doğru ile bir yanlış arasında değil, iki farklı yaşama biçimi arasında yapılır. Evde gün boyu kimin bulunduğu, hangi odaların daha çok kullanıldığı ve dairenin hangi yöne baktığı kararı birlikte belirler. Aşağıda iki daire tipinin gündelik hayatta neyi değiştirdiğini, soğuk bir iklim açısından da ele alıyoruz.

Üç cepheli dairenin artıları

Köşe dairenin en belirgin üstünlüğü ışıktır. Odalar farklı yönlere baktığı için güneş günün farklı saatlerinde farklı pencerelerden girer; sabah bir odada, öğleden sonra başka bir odada doğrudan güneş olur. Üç cepheli bir dairede çoğu oda pencereye sahip olur ve iç hol bile çoğu zaman daha aydınlık kalır.

Havalandırma da kolaylaşır. Karşılıklı ya da köşeden birbirine bakan pencereler açıldığında hava dairenin içinden geçer; yemek kokusu, banyo nemi ve kapalı kalmış havanın ağırlığı daha çabuk dağılır. Tek yönden açılan bir dairede aynı tazelik daha uzun sürede sağlanır.

Plan bakımından da üç cephe mimara serbestlik verir. Mutfak ya da banyolardan biri pencereli olabilir, odalar dış duvar boyunca sıralanabilir, salon iki yönden ışık alabilir. Manzara tek bir yöne bağlı kalmaz: bir taraftaki boş arsaya ileride bir bina yükselse bile diğer cepheler açık kalır. Komşu daireyle ortak duvar daha az olduğu için, ortak duvardan gelen sesler de genellikle daha azdır.

Eksileri: dış duvar, ısı ve eşya yerleşimi

Köşe dairenin artılarını getiren şey, aynı zamanda eksilerini de getirir: dış duvarı uzundur. Isı, bir dairenin dış duvarlarından, pencerelerinden ve çatı ya da döşeme gibi dışarıyla temas eden yüzeylerinden kaçar. Köşe dairede bu yüzeyler daha geniştir; komşu daireler ise birbirini ısıtır, çünkü aralarındaki duvarın iki tarafı da sıcaktır. Ara daire bu yüzden aynı yalıtım düzeyinde daha az ısı kaybeder ve daha dengeli ısınır.

Binanın köşe noktaları da ayrı bir dikkat ister. İki dış duvarın birleştiği köşe, yalıtımın kesintiye uğrayabileceği ve ısı köprüsünün kolay oluşabileceği yerlerden biridir. Yalıtımı köşelerde kesintisiz uygulanmamış bir binada, köşe dairenin oda köşelerinde soğuk yüzey, yoğuşma ve küf görülebilir. Bunun nasıl önlendiğini ısı yalıtımı yazısında anlattık.

Çok pencere, az düz duvar demektir. Dolap, kitaplık ya da büyük bir kanepe için kesintisiz duvar arayan bir aile, köşe dairede eşya yerleşimini daha dikkatli düşünür. Köşe cepheler rüzgâra da daha açıktır; rüzgârlı ve soğuk günlerde pencerelerin hava sızdırmazlığı daha belirgin hissedilir.

Ara dairenin eksileri ise ışık ve havayla ilgilidir. Tek cepheli bir ara dairede bütün odalar aynı yöne bakar; o yön kuzeyse gün boyu doğrudan güneş az olur. Derin planlı ara dairelerde iç kısımlar karanlık kalabilir ve çapraz havalandırma zorlaşır. Ön ve arka cepheye açılan bir ara daire ise bu sorunların çoğunu yaşamaz: iki yönden ışık alır, pencereleri karşılıklıdır.

Evinizde nerede karşınıza çıkar?

Dairenin kaç cepheye açıldığı mimari planda görülür: dış duvarların ve pencerelerin hangi odalarda olduğu plandan okunur. Planı okurken hangi cephenin hangi yöne baktığına da bakmak gerekir; aynı köşe daire, güneye ya da kuzeye bakmasına göre çok farklı bir gün yaşar. Yönün etkisini cephe ve güneş yazısında anlattık.

Projelerimizde de iki tip birlikte bulunur. Sue Park Suites'in kâşifinde köşe daireler 5+1 ve üç cephelidir; diğer daireler 4+1 ve ön ile arka cepheye açılan iki cepheli dairelerdir. Yani orada ara daireler de iki yönden ışık alır. New Boulevard'ın kâşifinde köşe daireler 3+1 ve iki cepheli, ortadaki daireler 2+1 ve tek cephelidir. Kâşifte her dairenin cepheleri ve baktığı yönler ayrıca yazar.

Köşe dairenin daha uzun dış duvarı, alan hesabını da etkiler: brüt alan duvarların dış çizgisinden ölçülür. Brüt ile net alanın farkını brüt ve net metrekare yazısında bulabilirsiniz.

Neden önemli?

Köşe ya da ara daire seçimi, dairenin her gün nasıl yaşanacağını belirler: hangi odada ne zaman güneş olacağını, evin ne kadar kolay havalanacağını ve kışın ne kadar ısınma gerekeceğini. Uzun ve soğuk kışı olan bir şehirde ara dairenin dengeli sıcaklığı da, köşe dairenin bol ışığı da gerçek birer kazançtır. Hangisinin ağır basacağı binanın yalıtımına, pencerelerine ve dairenin katına bağlıdır; katların farkını kaçıncı kat yazısında ele aldık.

İyi yalıtılmış bir binada köşe dairenin ısı dezavantajı büyük ölçüde küçülür; zayıf yalıtılmış bir binada ise ara daire bile soğuk olabilir. Bu yüzden asıl soru çoğu zaman tipten önce binanın kendisidir.

Ev bakarken müteahhide sorulacak sekiz soruyu ve devam eden projelerimizi aşağıda bulabilirsiniz.